AutoCAD Layer Mantığı: Katmanlarla Düzenli Çizim

AutoCAD layer mantığı, çizimi düzenli tutmanın ve ileride vakit kaybetmemenin temelidir. AutoCAD serimizin üçüncü dersinde hazır bir kat planı üzerinden katmanların ne işe yaradığını anlatıyoruz. Duvarın, kapının ve mobilyanın neden ayrı renkte durduğunu birlikte görüyoruz. Ayrıca katman penceresindeki temel düğmeleri tek tek tanıtıyoruz.

YouTube

Bu dersi 2013’te AutoCAD Classic çalışma alanıyla kaydettik. Yeni sürümlerde menüler şerit yapısına geçti. Yine de Layer Properties penceresinin mantığı aynı kaldı.

Bu videoda

• katmanlı bir planın neden renkli göründüğünü,
• katman açma, kapatma, dondurma ve kilitleme seçeneklerini,
• katman rengi, çizgi tipi ve çıktı ayarını,
• aktif katmanı seçip o katmana çizim yapmayı,
• yazı stili ve ölçek ayarlarına kısa bir girişi görüyoruz.

AutoCAD layer mantığı nedir?

Videodaki planda duvarlar bir renkte, kapılar başka renkte durur. Tefriş dediğimiz masa, koltuk ve kanepe gibi mobilyalar da ayrı bir renktedir. Bunun bir sebebi var. Her öğe grubu kendi katmanında, yani layer’ında durur. Böylece istediğiniz grubu tek tıkla gizler ya da gösterirsiniz.

Her şeyi tek katmanda ve beyaz renkte çizerseniz başta sorun görmezsiniz. Ancak çizim büyüdükçe işler karışır. Örneğin yalnız duvarları başka bir kata kopyalamak istediğinizde tefrişler de araya girer. Kısacası katmansız çizim, ileride çizimin hamallığını size yaptırır.

Katman adlarında düzen

Bir proje defalarca revize oldukça katman adları da karışır. Videodaki dosyada “tf1” ya da “ince 2” gibi kısa adlar var. Oysa “tefriş 1, tefriş 2” gibi açık adlar herkes için daha anlaşılırdır. Bu yüzden baştan bir adlandırma düzeni kurmanızı öneririz.

AutoCAD layer mantığı: pencere düğmeleri

Geniş katman penceresine Format menüsünden Layer ile ulaşıyoruz. Gözünüz korkmasın, pencere aslında oldukça sade. Her satırda bir katman adı ve yanında birkaç simge yer alır:

• Ampul: katmanı açar ya da kapatır.
• Dondurma: katmanı ekranda ve hesaplarda devre dışı bırakır.
• Kilit: katmandaki nesneleri korur; silemez, taşıyamazsınız.
• Renk: katmanın ekrandaki ve çıktıdaki rengini belirler.
• Çizgi tipi: sürekli (Continuous), noktalı ya da kesikli çizgi seçer.
• Plot: katmanın çıktıya girip girmeyeceğini belirler.

Plot ayarı özellikle işe yarar. Örneğin kapı katmanında Plot simgesini kapatırsanız kapılar ekranda kalır ama çıktıda görünmez.

AutoCAD layer mantığı Photoshop’tan neden farklı?

Photoshop’ta katmanlar üst üste durur ve sıraları önemlidir. AutoCAD’de ise sıra değil, aktif katman önemlidir. Önce hangi katmanda çalışacağınızı seçersiniz. Sonra çizdiğiniz her şey o katmana gider.

Videonun dördüncü dakikasında bunu canlı gösteriyoruz. Katman listesinden pencere katmanını seçince yandaki kutularda o katmanın rengi ve çizgi tipi belirir. Bu kutularda ByLayer ifadesi görünür. Yani nesne, rengini ve çizgisini katmandan alır. Ardından Line komutuyla çizdiğimiz çizgi otomatik olarak pencere katmanına girer. Duvar katmanını seçip çizdiğimizde ise çizgi duvar katmanına gider.

Katman kapatarak bölüm almak

Sınıflandırmanın faydasını hemen görüyoruz. Duvar katmanının ampulüne basıp boş bir yere tıklayınca duvarlar ekrandan kaybolur. Aynı şekilde tefrişi ve aksları kapatıp yalnız kolonları bırakıyoruz. Böylece projeden istediğiniz bölümü rahatça alırsınız.

Yazı stili ve ölçek ayarına kısa bakış

Dersin sonunda bir projede birden fazla yazı tipi kullanabileceğinizi gösteriyoruz. Ayrıca 1/50 ya da 1/20 gibi ölçekler için önceden ayar yaparsınız. Ölçek içinde ölçek, yani 1/50 paftada 1/5 detay çizmek gibi konular ise ileri bir seviyedir. Bunlara serinin sonraki derslerinde değiniyoruz.

Bir sonraki adımda katman oluşturup ilk çizimi yapıyoruz; serinin tümü AutoCAD temel eğitimi sayfamızda duruyor. Programa genel bir bakış için AutoCAD eğitimi yazımızı okuyun. Aynı düzeni SketchUp’ta kurmak isterseniz etiket kullanımı yazımız işinize yarar. Güncel sürüm bilgisi için Autodesk AutoCAD sayfasına bakın.

Özet

AutoCAD layer mantığı basit bir kurala dayanır: her öğe grubu kendi katmanında durur. Önce aktif katmanı seçin, sonra çizin. Ampul, dondurma, kilit ve plot düğmeleriyle katmanları yönetin. Böylece büyük projelerde bile istediğiniz bölümü saniyeler içinde ayırırsınız.

Sık sorulan sorular

AutoCAD layer mantığını öğrenmeden çizime başlanır mı?

Başlarsınız ama önermiyoruz. Çizim büyüdükçe katmansız dosyayı düzenlemek çok zahmetli hâle gelir.

Kilitli katmandaki nesneyi neden silemiyorum?

Kilit, nesneleri yanlışlıkla değiştirmenize karşı koruma sağlar. Katmanın kilidini açınca nesneyi yeniden düzenlersiniz.

ByLayer ne anlama geliyor?

Nesnenin rengini, çizgi tipini ve kalınlığını bağlı olduğu katmandan aldığı anlamına gelir.

Bu yazı, SketchUp eğitimi rehberimizin bir parçası; konuyla ilgili diğer derslere oradan sırayla ulaşabilirsiniz.